Author: Marathi Shala

जानेवारी २०२०

५ जानेवारी २०२०

Reya, suti, zop. Aanaya, rasta, kutra, mar. Aaroha, mitra, khel. Raghav, aai, dukan, kharedi. या वाक्यात ने, बरोबर, च्या, ला, ले, चा वापर करुन मराठीत पूर्ण वाक्य सांगणे.
ते दार – ती दारं/दारे, ते पुस्तक – ती पुस्तकं/पुस्तके, ते चित्र – चित्रं/चित्रे, ते पान – ती पाने. अशा शब्दांचं लिंग ओळखणे. एकवचन आणि अनेकवचन वापरुन वाक्य तयार करणे.
कौरव आणि पांडव, गुरुभक्त एकलव्य या गोष्टी. रामायण, महाभारत काय आहे याबद्दल थोडीशी माहिती. गोष्टींवरील प्रश्नांची पूर्ण वाक्यात उत्तरं देणे.
लेखन.


डिसेंबर २०१९

२९ डिसेंबर २०१९
योग्य जोड्या जुळवणे
दात – खा
दार – काढा
खाऊ – उघडा
कचरा – घासा
वाक्याचा प्रकार – आज्ञार्थी

चित्रावरुन वाक्य/गोष्ट सांगणे
मधुला सापडला फुगा. हिरवा, पिवळा फुगा. मधु हातात धरुन धावू लागला. वारा आला. फुगा हातातून सुटला. हवेत गेला. झाडावर अडकला. वानर आला. वानराने फुगा हातात धरुन दाबला. फुगा फुटला. वानर घाबरला. धूम पळाला. मधु खुदूखुदू हसला.

१५ डिसेंबर २०१९
१ ते २५ आकडे म्हणणे, लिहिणे
घड्याळ उजळणी – सव्वा, दीड, पावणे
मोठा गट – अकारान्त शब्द एकवचन व त्याचं अनेकवचन नियम. घर – घरे, दार – दारे इत्यादी.
गोष्ट वाचन – विचारलेल्या प्रश्नांना पूर्ण वाक्यात उत्तर देणे.
चालणे, चढणे, खोडणे, निवडणे, ठेवणे, धुणे, विसरणे हे शब्द, अर्थ, वाक्यात उपयोग.
लेखन

८ डिसेंबर २०२९
घड्याळ उजळणी – सव्वा, साडे, पावणे शिकणं. उदा. सव्वा सहा, साडेसहा, पावणेसात…
सर्व वाक्य भूतकाळ आणि भविष्यकाळात ’आम्ही’ वापरुन सांगणे. उदा. आम्ही रडलो, आम्ही रडू.
पोहणे, हसणे, गाणे, नाचणे, धावणे, पळणे या क्रियापदांचा वापर.
गवताचं पातं वार्‍यावर डोलतं हे गाणं संगीतखुर्ची खेळत पाठ करणे. त्यातील शब्दांचा अर्थ.
वाचन, लेखन.

१ डिसेंबर २०१९
घड्याळ – सव्वा, साडे, पावणे शिकणं. उदा. सव्वा सहा, साडेसहा, पावणेसात…
इंग्रजी वाक्यांचं भाषांतर – उदा. – They are stupid, They are smart, They are tall, They are short…
नपुंसकलिंगी शब्द आणि त्यांचं एकवचन – ते घर – ती घरं, ते नाक – ती नाकं, ते दार – ती दारं, ते घड्याळ – ती घडयाळं, ते पेन – ती पेनं.
टिपूची गोष्ट भाग ३ – ४ – विचारलेल्या प्रश्नांची पूर्ण वाक्यात उत्तरं.
वाचन, लेखन.


नोव्हेंबर २०१९

१७ नोव्हेंबर 
कागदावर लिहिलेले शब्द वाचणे. त्यावरुन गोष्ट तयार करणे.
घड्याळ – सव्वा, साडे, पावणेची ओळख.
टिपू गोष्टीतील काही भाग.
लपाछपी – खेळताना बोललेल्या वाक्य, शब्दांचं भाषांतर.
१ ते २५ आकडे.

१० नोव्हेंबर
ने, ला, च्या इत्यादीचा वाक्यातील मोकळ्या जागेत उपयोग करणे.
ती साबण चेहरा धुतला – तिने साबणाने चेहरा धुतला.
ती आई टॉवेल दिला – तिला आईने टॉवेल दिला.
ती डोकं आंघोळ केली – तिने डोक्यावरुन आंघोळ केली.
ती टॉवेल केस पुसले – तिने टॉवेलने केस पुसले.
ती केस सुकले – तिचे केस सुकले.
वरील सर्व वाक्य भूतकाळात आहेत. सर्व वाक्य वर्तमानकाळात सांगणे.

टिपूच्या गोष्टीतील काही भाग आणि शब्दांचा अर्थ. टिपूच्या गोष्टीतील वाक्याचा काळ सांगणे.
वाचन, लेखन.

३ नोव्हेंबर २०१९
मराठी कविता – गवताचं पातं वार्‍यावर डोलतं. या कवितेवर संगीत खुर्ची. कवितेतील सर्व शब्दांचा अर्थ. – पाखरु, पातं, फांद्या, आंबा इत्यादी.
अति तिथे माती आणि पालथ्या घड्यावर पाणी या म्हणींचा अर्थ आणि मुलांनी यावरुन प्रसंग सांगणे/ प्रवेश करणे
इंग्रजी वाक्यांचं मराठीत भाषांतर करणे I come, I am coming, I was coming, I will come इत्यादी.
वाचन, लेखन.


ऑक्टोबर २०१९

ऑक्टोबर २७
शुभ दिपावली, हार्दीक, शुभेच्छा इत्यादी शब्दांचा अर्थ.
घरुन शाळेपर्यत येताना दिसणार्‍या गोष्टी आणि घरात असणार्‍या गोष्टी सांगण्याची दोन गटात स्पर्धा. प्रत्येक गटाने कमीतकमी २० शब्द सांगणे. त्यातले शब्द वापरुन वाक्य.

मुलांनी सांगितलेले शब्द
घर ते शाळा – रस्ता, लोक, गाडी, घर, झाड, पाणी, दिवे, दगड, पक्षी, नदी, फुलं, गवत, पानं, भाज्या, ससा, किडे, मांजर, शाळा, पदपथ, हरिण
घरातील गोष्टी – दार, भितं, पंखा, खिडकी, दूरदर्शन, चित्र, मुलं, झाड, खाद्यपदार्थ, सोफा, फोन, घड्याळ, दिवे, खुर्ची, टेबल, पुस्तक, कपडे, उशी, मांजर, कुत्रा, पाणी, पेला, काच.

मोठा गट – प्रेम, राष्ट्र, सर्व, सार्‍या या शब्दांमधील रफारचा वापर का, केव्हा आणि कसा करायचा. मुलांनी एकमेकांना शब्द सांगायचे आणि त्यांनी ते लिहायचे. नंतर वाक्यातल्या मोकळ्या जागा भरुन वाक्य पूर्ण करायचं.
पंख्या… बसून मी दूरदर्शन… चित्र… होतो/होते
तयार होणारं वाक्य – पंख्याखाली बसून मी दूरदर्शन बघत चित्र काढत होते/होतो.

२० ऑक्टोबर
स्मरण/आठवण – (Memory Game) पत्ते. खेळताना प्रत्येक पत्त्याला मराठीत काय म्हणतात ते शिकणे. यातूनच आकड्यांचा परिचय.
मी, माझे, मला, माझ्याकडे, तू, तुझे, तुला तुझ्याकडे याचा ’हात’ या शब्दाबरोबर वापर.
मुळाक्षर उजळणी, लेखन.
वर्गातील प्रेमळ भूत गोष्ट.

५ ऑक्टोबर 
मी, मला, माझं, माझ्याकडे.
तू, तुला, तुझं, तुझ्याकडे.
आम्ही, आम्हाला, आमचं, आमच्याकडे.
ते, त्यांना, त्यांचं, त्यांच्याकडे.
माझ्याकडे, तुझ्याकडे, आमच्याकडे, त्यांच्याकडे या सर्वांचा वाक्यात वापर.
प्रत्येकाने पाच वाक्य मुकाभिनयाने करायची. इतरांनी पूर्ण वाक्यात वापर करुन काय चालू आहे ते सांगायचं.
वाचन, लेखन.

सप्टेंबर २०१९

२९ सप्टेंबर 
मुळाक्षरं उजळणी.
रडणे, शाळा, मुलगा यावरुन मुलांनी गटागटाने प्रवेश सादर करणे.
म ची बाराखडी, लेखन.

२२ सप्टेंबर २०१९
घड्याळ – पाच, दहा, पंधरा, वीस – पाच – पाच मिनिटं. अर्धा तास, पाऊण तास इत्यादी.
मुळाक्षरं उजळणी.
लपाछपी – खेळताना ज्याच्यावर राज्य त्याने १ ते ५० आकडे म्हणण्याचा प्रयत्न. शोधताना, पकडताना म्हटलेल्या इंग्रजी. शब्दांचं भाषांतर.

१५ सप्टेंबर
भाताचं वर्णन वाक्यात करणे.
आमटीचं वर्णन वाक्यात करणे.
मराठी आणि इंग्रजीमधील फरक प्रत्येकाने मराठीत सांगायचा प्रयत्न करणे.
हात, पाय, डोळा… अवयवाचं एकवचन, अनेकवचन.
जाणे, बघणे, लिहिणे, वाचणे या क्रियापदांचा वर्तमानकाळात वापर. मी जातो/जाते, मी लिहिते/लिहितो…

८  सप्टेंबर
प्रत्येकाने आपली ओळख करुन देणे.
दोन गटात शब्द अंताक्षरी स्पर्धा.
शाळेतलं भूत गोष्ट.

शिकलेल्या गोष्टी, गाणी, कविता यांचा दुवाविद्यार्थ्यांसाठी

 

१५ डिसेंबर २०१९
नाम आणि त्याचे लिंग ओळखणे
ते घर दगडी आहे. ती घरे दगडी आहेत.
हे फूल जांभळे आहे. ही फुले जांभळी आहेत.
हे घड्याळ बंद आहे. ही घड्याळे/घड्याळं बंद आहेत.
नाम – घर, फूल,  घड्याळ – नपुंसकलिंगी.
नियम – अकारान्त नपुंसकलिंगी नामाचे अनेकवचन एकारान्त होते. नपुंसकलिंगी शब्द सांगून त्याचं अनेकवचन तसंच वाक्यात रुपांतर करणे. (दार, पुस्तक इत्यादी)

झाडावर एक पाखरु आहे. झाडावर दहा पाखरे आहेत.
आईने एक लिंबू आणलं. आईने दहा लिंबे/लिबं आणली.
डोळ्यातून एक आसू आला. डोळ्यातून आसवे आली.
नियम – उकारान्त आणि ऊकारान्त नपुंसकलिंगी नामाचे अनेकवचन एकारान्त होते. क्वचित प्रसंगी ते वेकारान्त होते.

वाचन आणि नविन शब्दांचे अर्थ.


१७ नोव्हेंबर २०१९
वाचन.
जोडाक्षर लेखन.
क्रम, ट्रम्प यासारख्या शब्दांमधील ’र’ कुठे आणि का द्यायचा याबाबत स्पष्टीकरण आणि तशा शब्दांचं लेखन, वाचन.
व्याकरण उजळणी:
मी, ही, तू, धू, पू – इकारान्त आणि उकारान्त एकाक्षरी शब्द दीर्घ असतात.
मूल, पूल, धूर, पूर – अकारान्त शब्दांच्याआधी येणारं अक्षर दीर्घ असतं. अपवाद – गुण, कारण संस्कृत शब्द जसेच्यातसे मराठीत येतात.
मुलाला, पुलावार, धुराने, पुरामुळे – शब्दाचं स्वरुप प्रत्यय जोडल्यावर बदलतं.


२०ऑक्टोबर २०१९
पडणे, थोडावेळ पडणे, तोंडघशी पडणे, डोक्यावर पडणे, पड खाणे यांचा वेगवेगळ्या वाक्यात वापर करुन लिहिणे.
पुस्तकातला उतारा वाचणे.
वर्गातील प्रेमळ भूत गोष्ट ऐकणे.
व्याकरण नियम उजळणी.


२२ सप्टेंबर २०१९
 हार मानणे, पत्करणे, खाणे, हार घालणे या सर्वांचा वाक्यात वापर करुन लिहिणे

व्याकरण नियम:
इकारान्त किंवा उकारान्त एकाक्षरी शब्द दीर्घ असतात. उदा. मी, ही, ती, तू, पू, धू.
अकारान्त शब्दांच्या अलिकडचं अक्षर दीर्घ असतं. उदा. धूर, पूर, मूल, कठीण, वाईट.

जानेवारी २०२०

५ जानेवारी २०२०
एक जंगल होते. जंगलात नदी होती. नदीत नेहमी भरपूर पाणी असायचे. एक हत्ती त्या नदीत आंघोळ करायला जायचा… या गोष्टीतील स्त्रीलिंगी, पुल्लिंगी, नपुंसकलिंगी शब्द सांगणे. त्यांचं अनेकवचन सांगणे. वाक्यात उपयोग करणे.
कौरव आणि पांडव, गुरुभक्त एकलव्य या गोष्टी. रामायण, महाभारत काय आहे याबद्दल थोडीशी माहिती. गोष्टींवरील प्रश्नांची पूर्ण वाक्यात उत्तरं देणे.
लेखन.


डिसेंबर २०१९

२९ डिसेंबर २०१९
आई, बाबा, उशीर, काम, भावंडं या शब्दांवरुन गोष्ट तयार करुन दोन गटांनी प्रवेश सादर करणे.
प्रत्येकाने मुकाभिनय करणे. इतरांनी त्याचं वाक्यात रुपांतर करणे.
कविता वाचन – गवताचं पातं वार्‍यावर डोलतं…
चुलत, मावस, आत्ये भावंडं, मावशी, मामा, आजी, आत्या, काका नाती.

१५ डिसेंबर २०१९
१ ते ५० आकडे म्हणणे, लिहिणे
गोष्ट वाचन – विचारलेल्या प्रश्नांना पूर्ण वाक्यात उत्तर देणे.
चालणे, चढणे, खोडणे, निवडणे, ठेवणे, धुणे, विसरणे हे शब्द, अर्थ, वाक्यात उपयोग.
विचार करणे, घासणे, बघणे, मान डोलावणे, एकटक पाहणे, वाट बघणे, डोळे मिचकावणे, चढणे, खोडणे, निवडणे, ठेवणे, धुणे, विसरणे हे शब्द, अर्थ, वाक्यात उपयोग.
लेखन

७ डिसेंबर २०२९
पोहणे, हसणे, गाणे, नाचणे, धावणे, पळणे या क्रियापदांचा वापर भविष्यकाळात “आम्ही” आणि “ती” चा उपयोग करुन तसंच त्यात ’विषय’ घालून. उदा. आम्ही त्याच्याकडून पुस्तक घेऊ.
गवताचं पातं वार्‍यावर डोलतं हे गाणं संगीतखुर्ची खेळत पाठ करणे. त्यातील शब्दांचा अर्थ.
I like you, love you अशासारख्या वाक्य आणि शब्दांमधला फरक.
ने, ला, च्या, वर, खाली इत्यादींचा गाळलेल्या जागेत वापर.

१ डिसेंबर २०१९

नपुंसकलिंगी शब्द आणि त्यांचं एकवचन आणि सर्व शब्द वापरुन प्रवेश सादर करणं – ते झाड – ती झाडं, ते मूल – ती मुलं, ते पुस्तक – ती पुस्तकं
घड्याळ – सव्वा, साडे, पावणे शिकणं. उदा. सव्वा सहा, साडेसहा, पावणेसात…
इंग्रजी वाक्यांचं भाषांतर – उदा. – They are stupid, They are smart, They are tall, They are short…
टिपूची गोष्ट भाग ३ – ४ – विचारलेल्या प्रश्नांची पूर्ण वाक्यात उत्तरं.
वाचन, लेखन.


नोव्हेंबर २०१९

१७ नोव्हेंबर 
कागदावर लिहिलेले शब्द वाचणे. त्यावरुन प्रवेश सादर करणे. प्रत्येकाने कमीतकमी ५ वाक्य बोलणे.
एकाने कागद डोक्यावर धरुन इतरांनी शब्दाचा अर्थ हालचालींनी दाखवणे. शब्द ओळखणे.
टिपू गोष्टीतील काही भाग.

१० नोव्हेंबर
सायमन सेजच्या धर्तीवर प्रत्येकाने मराठीतून इतर मुलांना गोष्टी करायला लावणे. त्यातून शिकलेले शब्द – हृदय, नस, शीर, तळवा, तळपाय इत्यादी.
फळ्यावर लिहिलेली वाक्य वाचायचा प्रयत्न करणे.
अव्ययांचा वापर – ने, ला, च्या इत्यादीचा वाक्यातील मोकळ्या जागेत उपयोग करणे.
ती साबण चेहरा धुतला – तिने साबणाने चेहरा धुतला.
ती आई टॉवेल दिला – तिला आईने टॉवेल दिला.
ती डोकं आंघोळ केली – तिने डोक्यावरुन आंघोळ केली.
ती टॉवेल केस पुसले – तिने टॉवेलने केस पुसले.
ती केस सुकले – तिचे केस सुकले.
टिपूच्या गोष्टीतील काही भाग आणि शब्दांचा अर्थ. टिपूच्या गोष्टीतील वाक्याचा काळ सांगणे.
वाचन, लेखन.

३ नोव्हेंबर २०१९
हुशार ससा गोष्ट.
व्याकरण नियम – एकअक्षरी इकारान्त आणि उकारान्त शब्द दीर्घ असतात – मी, ही, ती, तू, पू इत्यादी.
स्त्रीलिंगी इकारान्त शब्दाचं अनेकवचन याकारान्त होतं – वाटी – वाट्या, वही – वह्या, नदी – नद्या इत्यादी.
मराठी कविता – गवताचं पातं वार्‍यावर डोलतं. या कवितेवर संगीत खुर्ची. कवितेतील सर्व शब्दांचा अर्थ. – पाखरु, पातं, फांद्या, आंबा इत्यादी.
वाचन, लेखन.


ऑक्टोबर २०१९

ऑक्टोबर २७

शुभ दिपावली, हार्दीक, शुभेच्छा इत्यादी शब्दांचा अर्थ.
घरुन शाळेपर्यत येताना दिसणार्‍या गोष्टी आणि घरात असणार्‍या गोष्टी सांगण्याची दोन गटात स्पर्धा. प्रत्येक गटाने कमीतकमी २० शब्द सांगणे. त्यातले शब्द वापरुन वाक्य.

मुलांनी सांगितलेले शब्द
घर ते शाळा – रस्ता, लोक, गाडी, घर, झाड, पाणी, दिवे, दगड, पक्षी, नदी, फुलं, गवत, पानं, भाज्या, ससा, किडे, मांजर, शाळा, पदपथ, हरिण
घरातील गोष्टी – दार, भितं, पंखा, खिडकी, दूरदर्शन, चित्र, मुलं, झाड, खाद्यपदार्थ, सोफा, फोन, घड्याळ, दिवे, खुर्ची, टेबल, पुस्तक, कपडे, उशी, मांजर, कुत्रा, पाणी, पेला, काच.

मोठा गट – प्रेम, राष्ट्र, सर्व, सार्‍या या शब्दांमधील रफारचा वापर का, केव्हा आणि कसा करायचा. मुलांनी एकमेकांना शब्द सांगायचे आणि त्यांनी ते लिहायचे. नंतर वाक्यातल्या मोकळ्या जागा भरुन वाक्य पूर्ण करायचं.
पंख्या… बसून मी दूरदर्शन… चित्र… होतो/होते
तयार होणारं वाक्य – पंख्याखाली बसून मी दूरदर्शन बघत चित्र काढत होते/होतो.

२० ऑक्टोबर
ष आणि श मधील फरक आणि उदाहरणं. शाळा, शहर, कष्ट, प्रश्न, स्पष्ट इत्यादी.
मुळाक्षर उजळणी.
लेखन.
वाचन.
वर्गातील प्रेमळ भूत गोष्ट.

५ ऑक्टोबर 
दोन गटात स्पर्धा. एकेक गटाने गोष्ट तयार करुन मुकाभिनयाने सादर करायची. इतरांनी पूर्ण वाक्यात वापर करुन काय चालू आहे ते सांगायचं.
I am hungry – मी भुकेलेला आहे/ मी भुकेलेली आहे. अशाच प्रकारे तहानलेली/तहानलेला.
I am hungry – मी भूक लागली असं चुकीचं भाषांतर मुलं करतात. भुकेलेला, तहानलेला ही उदाहरणं देऊन I want to eat याचाच अर्थ मला भूक लागली याचं स्पष्टीकरण.
तसंच I am right – मी बरोबर आहे हे चुकीचं/ माझं बरोबर आहे हे ’बरोबर’ भाषांतर याबद्दल चर्चा.
वाचन, लेखन.


सप्टेंबर २०१९

२९ सप्टेंबर 
सांगितलेले शब्द लिहून दाखविणे. उदा. कर्तव्य, राष्ट्र, मी जाते, ती जाते, तो जातो, तू जातेस, आम्ही जातो, ते जातात.
मराठी शब्दांचा इंग्रजी अर्थ सांगण्याची दोन गटात स्पर्धा. शब्द – दरी, बुंधा, अपघात, तुळतुळीत, फडफडीत, रान, माळा इत्यादी.
गोष्ट.

२२ सप्टेंबर 
झाड, रस्ता, दिवे, अपघात, शब्दांवरुन वाक्य/गोष्ट तयार करणे. वाचून दाखविणे.
मुळाक्षर उजळणी.
लपाछपी.

१५सप्टेंबर
शाळेतलं भूत गोष्ट.
थंड, गंध, मंद, आनंद, संथ हे शब्द न बघता लिहिणे.
कासवाच्या कवचाची गोष्ट आणि त्यातील शब्दांचा अर्थ.

८ सप्टेंबर
शब्दलेखन.
नजर या शब्दाचा वेगवेगळ्या वाक्यात वापर आणि बदलणारा अर्थ.
एकवचन, अनेकवचन आणि लिंग – ते पान, ती पानं, तो कागद, ते कागद, ती नजर, त्या नजरा, तो दगड, ते दगड, तो चमचा, ते चमचे.

शिकलेल्या गोष्टी, गाणी, कविता यांचा दुवाविद्यार्थ्यांसाठी